Benoeming radja van Tulehu door Indonesië roept verzet op
In Maluku is fel gereageerd op de benoeming van dhr. Tawainela als radja van Tulehu door
dhr. Tuasikal, bupaten van Midden-Ceram. Men is het er niet mee eens, omdat het druist tegen het AlifURU adatsysteem. Volgens de adat moet dhr. Tawainela in ieder geval roots hebben met kampong Tulehu. En die heeft dhr. Tawainela niet. Daarnaast is het de Saniri Negeri (raad van stamoudsten) van een kampong die volgens de adat gemachtigd is om een radja te benoemen. Voor Tulehu is dit dus niet dhr. Tuasikal maar de Saniri Negeri van Tulehu.
Deze benoeming door dhr. Tuasikal was voor de Saniri Negeri van Tulehu aanleiding om een bijeenkomst te beleggen in de baileo van Tulehu.
De Saniri Negeri van Tulehu heeft bij monde van dhr. Umarella verklaard dat Tulehu een kampong adat is en dat ook altijd zal blijven. Ook heeft de Saniri Negeri van Tulehu de benoeming van dhr. Tawainela door bupaten Tuasikal veroordeeld en verworpen.
Tulehu blokkeert toegangswegen
Daarnaast hebben de adatoudsten van Tulehu middels een brief alsnog het besluit van de Saniri Negeri van Tulehu bekrachtigd. In deze brief hebben ze nog eens duidelijk gemaakt dat ze dhr. Tawainela niet accepteren als de radja van Tulehu. Tegelijkertijd verbieden ze dhr. Tawainela om te spreken en op te treden als de radja van Tulehu en eisen ze van bupaten Tuasikal om de benoeming van dhr. Tawainela in te trekken.
Om deze eisen kracht bij te zetten zijn de inwoners van Tulehu de straat op gegaan en hebben ze blokkades opgeworpen op de toegangswegen van Tulehu.
Ook andere adatdorpen ondersteunen het protest van Tulehu. Zoals een dorpshoofd van Nusa Laut zijn verontwaardiging onder woorden brengt:
“Ik ben erg boos. Maluku is adat. De adat moet gehandhaafd blijven en mag absoluut niet worden veranderd. Wij zijn het AlifURU volk”.
Tuasikal zwicht voor protesten
Uiteindelijk is dhr. Tuasikal gezwicht voor de felle protesten van de inwoners van Tulehu en de andere adatdorpen. Hij heeft zich neergelegd bij de benoeming van dhr. Saleh J. Ohorella als de radja van Tulehu door de Saniri Negeri Tulehu .
Aanvankelijk weigerde dhr. Tuasikal hem als radja van Tulehu te accepteren, omdat hij hem verdenkt van RMS-zijn.
Benoeming radja kampong door Indonesie gevaar voor adatsysteem
Dhr. Tuasikal is een voorbeeld hoe Indonesia ons tegen onszelf gebruikt. Molukse ambtenaren die happig zijn om snel een hoge functie en positie te bemachtigen worden maar al te graag door Indonesia gepaaid met mooie baantjes om voor haar te werken.
Met de benoeming van een radja kampong door Indonesie wijkt ze af van het aloude adatsysteem dat wij het Moluks AlifURU volk al generatieslang hanteren. Onze bangsa in Maluku is zich er nu meer van bewust dat het nieuwe benoemingssysteem van Indonesie een gevaar is voor de adat. Het zal het adat systeem dusdanig ontmantelen, dat het niet meer de kern zal zijn van onze Molukse AlifURU samenleving.
We weten en beseffen dat de adat de kern, het fundament is van onze Molukse AlifURU samenleving. Als die kern, dat fundament uit onze samenleving verdwijnt, zal dat tot enorme ontwrichting van onze Molukse AlifURU samenleving leiden.
Want het is de adat die o.a. bepaalt:
hoe wij in het leven moeten staan met de Almachtige Schepper;
hoe wij met de natuur moeten omgaan, bijv. het in evenwicht houden ervan d.m.v. de “tutup sasi” en “buka sasi” (=opleggen en opheffen verbod);
hoe wij met onze medemens moeten omgaan. Bijv. de “pela” en “gandong”;
hoe wij ons gebied, onze kampong en onze gemeenschap moeten besturen. Bijv. benoemen/aanstellen radja kampong en Saniri Negeri etc.
Dit is waarom de adat het Moluks AlifURU volk tot een bijzonder volk maakt.
Zie "http://www.nusaalifuru.org" het AlifURU volk - leefwereld