Habitat

AlifURU bezorgd: Ceram vol met transmigranten

E-mailadres Afdrukken PDF

De transmigratiepolitiek van de Indonesische regering die  nu voornamelijk gericht is op Ceram baart onze bangsa grote zorgen. Ons moedereiland wordt namelijk vol gestopt met transmigranten, voornamelijk Javanen.

Het Indonesische leger en de politie hier handelen naar willekeur waarbij ze de gevoelens en inheemse rechten van het Moluks AlifURU volk aan hun militaire laars lappen.

Molukse/Regionale overheid werkt mee aan leegroof Maluku en roof adatgronden AlifURU

E-mailadres Afdrukken PDF

Met behulp van en in samenwerking met de regenten, het Indonesische leger en de politie worden de bodemschatten van Maluku door buitenlandse bedrijven leeg geroofd en wordt onze bangsa, de inheemse AlfURU bewoners, van haar erf- en adatgronden verjaagd.

10.000-den hectare grond voor (buitenlandse) ondernemers

E-mailadres Afdrukken PDF

Namens de Indonesische regering heeft gouverneur Ralahalo aan een aantal (buitenlandse) ondernemingen vergunningen verleend om in totaal 10.000-den hectare oerwoud te kappen ten behoeve van grond- en delfstofwinning.

Lees meer...

Adatdorpje Kajuputih onder modderstroom bedolven

E-mailadres Afdrukken PDF
Het dorpje Kajuputih, in Wamsisi op het eiland Buru werd vrijdag 23 juli, 10.00u. verrast door een 7 meter hoge en 1 hectare grote modderstroom.
Het dorpje ligt afgelegen in de bergen en was daardoor ook moeilijk bereikbaar voor hulpverleners.
Ondanks dat het militaire bataljon 731 uit Ceram toch wel snel ter plaatse was, kon niet worden voorkomen dat er 18 doden en 7 gewonden te betreuren vielen.

Project ProNa berooft AlifUru volk van haar gronden

E-mailadres Afdrukken PDF
Op het eiland Saparua is de Afdeling Agraria Indonesia bezig om de gronden van de AlifURU gemeenschap op te meten om ze van certificaat te voorzien. Dit gebeurt onder het project ProNa (Project Nationaal). Volgens de analyse van het FSL wordt op subtiele wijze het AlifURU volk berooft van hun gronden. Ook wordt door middel van certificaten de adat van het AlifURU volk niet gerespecteerd en gaat Indonesië geheel voorbij aan Artikel 26 van de Verklaring van de Rechten van Inheemse Volkeren.

Artikel 26 Verklaring van de Rechten van Inheemse Volkeren, verklaart:
  1. Inheemse volken hebben het recht op de landen, gebieden en middelen die van oudsher hun eigendom waren, die ze in gebruik hadden of die ze anderszins verworven.
  2. Inheemse volken hebben het recht van eigendom, gebruik, ontwikkeling en bestuur op de landen, gebieden en middelen die ze bezitten uit hoofde van traditioneel eigendom of ander traditioneel gebruik, of die ze anderszins hebben verworven.
  3. Staten zullen deze landen, gebieden en middelen wettelijk erkennen en beschermen. Het erkennen zal geschieden met alle respect voor de gebruiken, tradities en pachtstelsels van de betrokken inheemse volken.
Waarom?
Omdat sinds mensenheugenis het AlifURU volk geen certificaat hanteerde als bewijs voor het bezit van gronden. Binnen de adat systeem van het AlifURU volk is het bezit van dorpsgronden en de bewoners reeds geregeld. Elk dorp respecteert de grenzen van de naburige dorpen overeenkomstig de adat en geschiedenis. Met deze subtiele politiek waar certificaten nodig zijn wilt Indonesië in de nabije toekomst haar maatregelen tegen het AlifURU volk kunnen legaliseren.
  • Gebieden die niet bewoond zijn en niemand toebehoren worden automatisch staatsgronden. Deze gebieden worden gereserveerd voor transmigranten uit Java. Het AlifURU volk kan hier niet tegen protesteren.
  • In de nabije toekomst wordt elke AlifURU volk verplicht om belasting te betalen over zijn grond welke van certificaat was voorzien. Hoe groter de grond hoe hoger de belasting zal zijn. Indien men niet in staat is de belasting te betalen wordt de certificaat ingetrokken en wordt het grond tot staatsgronden gerekend. Nu al kan het AlifURU volk amper hun kinderen goed onderwijs laten volgen in verband met tekorten van de nodige financiën heo moet dat straks al ze ook nog belasting moeten betalen.Volgens het FSL in Maluku zullen veel AlifURU mensen hun gronden verliezen omdat ze niet in staat zijn de belastingen te betalen. Rijst de vraag waar zullen ze dan wonen? Zal het niet zijn zoals eens een AlifURU vader het jaren geleden verwoordde: 'Als wij niet oppassen zullen onze kinderen onder bruggen leven....
  • In Ambon is het opmeten van de gronden reeds gebeurt. Nu is de afdeling Agraria naar Saparua afgereisd om de gronden daar op te meten. Straks zullen Haruku, Nusalaut, Seram, Kei, Aru en Tanimbar en de andere eilanden van Maluku volgen. Een verontrustende ontwikkeling als we beseffen dan meer dan 80% van het AlifURU volk geen betaalde baan heeft.

Sawah verdringt de sagucultuur

E-mailadres Afdrukken PDF
Vele hectares sagubomen moeten wijken voor de bouw van transmigrantendorpen, de vestiging van leger- en politieposten en ook voor de aanleg van sawahs.
Het Moluks/Alfurse volk kan tot op heden haar eigen dagelijkse voedselvoorziening verzorgen: de sagu. Van 1 saguboom kan een Moluks/Alfurs gezin een jaar lang 3x daags leven. In de negeris Latea en Pasahari van Oost-Seram worden sagubomen gekapt voor de aanleg van sawahs.

Met het kappen van sagubomen dreigt hiermee ook het hoofdvoedsel van het Moluks/Alfurse volk te verdwijnen, waardoor ze aangewezen wordt op het eten van rijst. Rijst wat verbouwd wordt door transmigranten op gronden waar voorheen de sagobomen groeiden.

De nabije toekomst voor het Moluks/Alfurse volk ziet er dus somber uit. De tijd dat het Moluks/Alfurse volk niet meer in haar eigen dagelijkse voedselvoorziening kan verzorgen en daarom gedwongen wordt om rijst te kopen bij de transmigrant nadert met rasse schreden.
Daar komt ook nog bij dat de levensstandaard door de enorme prijsstijgingen op Maluku alsmaar duurder wordt, wordt het leven voor de Molukker/Alifur alleen maar zwaarder.

Ontbossingen vinden in Maluku op grote schaal plaats en heeft grote gevolgen voor natuur en milieu. Lees hierover meer op www.nusaalifuru.org

Transmigratie houdt aan, leger betreedt gewijde plekken

E-mailadres Afdrukken PDF
Momenteel is de toestroom transmigratie vooral gericht op de eilanden Seram en Buru. Op bepaalde plaatsen kan men niet zo maar komen, omdat ze zwaar worden bewaakt door het leger.

Leger betreedt met geweld gewijde plekken
Volledig bewapend en met veel geweld betreedt het leger de gewijde plekken, waarbij het Moluks/Alfurse volk op een zeer gewelddadige manier wordt weggejaagd.

Aardbeving nabij Tanimbar eilanden

E-mailadres Afdrukken PDF
De aardbeving die op 16 febr. jl. in Maluku werd waargenomen, had een kracht van 6,3 op de schaal van Richter. Het episch centrum lag op ong. 295 km. van de Tanimbar eilanden, op een diepte van 128 km. (bron www. scientias.nl)

Alhoewel op Ambon de beving op enkele plaatsen wel werd waargenomen, waren er geen schade en of persoonlijke ongevallen bekend.

Alifuru volk mag eigen grond niet betreden

E-mailadres Afdrukken PDF
Het Moluks/Alfurse volk ondervindt dagelijks de onderdrukking en uitbuiting door Indonesië. Dat komt vooral tot uiting in de stroom transmigranten op Maluku.

De transmigranten ontvangen van de Indonesische autoriteiten bij aankomst op Maluku eigendomsakte voor een bepaald stuk grond. Daarvoor worden, zonder enig vorm van overleg en of vergoeding, de gronden van het Moluks/Alfurse volk onteigend. Tegelijkertijd genieten de transmigranten de steun en bescherming van de Indonesische politie en militairen, waardoor ze de Moluks/Alfurse bevolking het verbod durven op te leggen om de onteigende AlifUru gronden te betreden.

Tommy verkoopt Nusa-Laut Des Alwi eist Banda

E-mailadres Afdrukken PDF

In Nusa-Laut maakt men zich zorgen over het bezoek van enkele Canadese waarnemers die gekomen zijn om de gronden, die ze destijds van Tommy Suharto hebben gekocht, te controleren.

Nusa-Laut is hier fel op tegen. De gronden werden aangeduid door middel van markeerpalen. Toen de waarnemers arriveerden, waren de markeerpalen verdwenen. Het schijnt dat de inwoners van Nusa-Laut deze markeerpalen hebben weggehaald.

Tommy Suharto spant zich in voor het voorzittersschap van de Golkar. We vermoeden dat als hij eenmaal voorzitter van de Golkar is, hij voor de Indonesische presidentsschap gaat.

Des Alwi
Des Alwi, een transmigrant die een goede vriend is van de Indonesische president en  al een lange tijd op Banda woont, heeft het eiland Banda toegeëigend. Hij is nu bezig overal op Banda nootmuskaatbomen te planten. Zelfs op gronden van de eilandbewoners.

© Front Siwa-Lima

Klimaatverandering merkbaar in Maluku

E-mailadres Afdrukken PDF
Het FSL Internationaal krijgt steeds meer berichten vanuit Maluku dat men de laatste jaren meer en meer te maken krijgt met stijgende zeewaterstanden en landinwaartse zeestromingen.

Landinwaartse zeestroming
In Maluku zijn er meldingen van landinwaartse zeestromingen van 2 tot 3 meter. Maar, in Galala (eiland Ambon) kampt men met zeewater dat wel tot 5 meter land inwaarts gaat. Door voortdurende aanraking met het zeewater sterven bomen en al het groen af. Het gevolg hiervan is dat op de voorheen vruchtbare grond niks meer wilt groeien en er dus zandvlakte ontstaat.

Stijgende zeewaterspiegel
Het eiland Saparua meldt dat zij sinds een aantal jaren te kampen heeft met een stijgende zeespiegel. Zo wordt er sinds 2005/2006 een dijk aangelegd om het eiland te beschermen tegen het rijzende zeewater

© Front Siwa-Lima

VS, Canada, Australië en Nieuw-Zeeland tegen Inheemse inbreng klimaatverandering

E-mailadres Afdrukken PDF

De adoptie van de VN verklaring voor de Rechten van de Mens vierde gisteren haar 60e verjaardag. Helaas negeren Staten nog altijd de rechten van Inheemse Volkeren, zo ook tijdens de 14e VN conferentie over klimaatverandering (UNFCCC).

Dochterconferentie van de UNFCCC, hulporgaan voor wetenschappelijk en technologisch advies (SBSTA), had een rapport opgesteld om een campagne te stimuleren voor het terugdringen van ontbossing in ontwikkelingslanden.
Het document werd gezuiverd van enige referenties naar, de rechten van Inheemse volkeren, en de Verklaring voor de Rechten van Inheemse volkeren(UNDRIP). Deze actie was ingezet door dezelfde staten die tegen de adoptie van de UNDRIP hebben gestemd tijdens de VN Algemene vergadering op 13 september in 2007.

Inheemse volkeren, geen inheemse volk
De verklaring voor de Rechten van Inheemse volkeren werd geadopteerd door 144 staten van de Verenigde Naties, alleen Australië, Canada, Nieuw-Zeeland, en de Verenigde Staten van Amerika stemden tegen deze verklaring. Dezelfde landen gebruiken de term 'indigenous people' in plaats van 'Indigenous peoples', de meervoudsvorm is internationaal geaccepteerd, het wordt gebruikt door alle internationale mensenrechten instrumenten voor Inheemse volkeren, en staat als zodanig beschreven in de VN verklaring voor Inheemse volkeren. De Inheemse volkeren hebben meer dan 30 jaar gestreden in de VN voor de bekende 's'.

REDD mechanisme
Ook Bangsa Adat Alifuru is getuige van de manier waarop de rechten van inheemse volkeren worden ondermijnd door de staten die het voortouw hebben genomen bij het opstellen en goedkeuren van de VN-Verklaring over de rechten van de mens, 60 jaar geleden.
Tragisch is dat deze landen zeer enthousiast zijn om een mechanisme voor de compensatie-landen voor het terugdringen van de uitstoot door ontbossing en aantasting bos(REDD), als onderdeel van de matigingsovereenkomst tijdens de 15e Conferentie van Partijen in 2009, te Kopenhagen.
Maar weigeren hardnekkig de rechten van Inheemse volkeren en andere bosbewoners te erkennen, deze hebben hun lijf en leven geriskeerd om het resterende tropische en subtropische regenwouden te kunnen behouden.

Inheemse volkeren zullen zich blijven verzetten tegen de REDD mechanismen als hun rechten niet worden erkend door de Staten en de VN, met inbegrip van het UNFCCC en de Wereldbank. Ze zijn zeer kwetsbaar voor de negatieve effecten van klimaatverandering, maar ze zijn ook het verstrekken van de oplossingen voor de klimaatverandering. Hun traditionele kennis over de bossen en biodiversiteit is van cruciaal belang voor de methodologische aangepak van REDD.
Deelname van Inheemse volkeren in het ontwerpen, implementeren, monitoren en evalueren van het mechanisme dient te worden gewaarborgd. Hun vrije, voorafgaande en geïnformeerde toestemming moet worden verkregen voordat een Redd mechanisme wordt in werking gezet op hun grondgebied. Het is hun recht om te beslissen om Redd te accepteren of niet'.

Voorzitster van de Permanente Forum van Inheemse volkeren in de Verenigde Naties
'Ik dring er bij de inheemse volkeren op aan, waakzaam en actief te zijn bij het beïnvloeden van en het toezicht op de onderhandelingen over klimaatverandering, beleid en programma's op nationaal en mondiaal niveau.
Wij hebben gebruik te maken van de VN-Verklaring inzake de Rechten van Inheemse Volkeren als een instrument dat zorgt voor ons overleven en waardigheid, in het bijzonder op het gebied van de meervoudige crisis waar de wereld mee wordt geconfronteerd. De klimaatverandering crisis, de economische neergang en de vernietiging van de biodiversiteit en culturele diversiteit vormen een ernstige bedreiging voor ons voortbestaan.
Maar als wij ons verenigen met andere maatschappelijke organisaties, met de staten die bereid zijn om alles te doen wat ze kunnen, om daadwerkelijk iets aan deze situatie te doen dan is er hoop voor de aarde en de toekomstige generaties', aldus Victoria Tauli-Corpuz, werkzaam voor Tebtebba.

Niet alleen de Inheemse bevolking maar de gehele wereldbevolking moet bijdragen blijven leveren om daling van de uitstoot van broeikasgassen te verwezenlijken, het versterken van onze waarden en systemen die gebaseerd zijn op wederzijds respect van de natuur, de rechten in het UNDRIP te bewaken en solidair zijn met de meest kwetsbare delen van de samenleving.
We moeten onze koolstofarme en duurzame traditionele levenswijzen blijven beoefenen. Tegelijkertijd moeten we eisen dat middelen beschikbaar worden gesteld zodat ook de Molukse bevolking kan aanpassen aan de klimaatverandering.

© Front Siwa-Lima

Tutup Sasi opgeheven, Indonesië trekt zich terug

E-mailadres Afdrukken PDF

De tutup sasi van Nusa-Laut is niet langer van kracht, Indonesië heeft haar beoogde projecten op het eiland met onmiddellijke ingang, geannuleerd.

Bewoners van Nusa-Laut, en andere eilanden keken gespannen toe naar de ontwikkelingen op het kleine eilandje. De Tutup Sasi was de zwaarste middel die de traditionele leiders en oerwoudbeheerders in hebben gezet tegen de exploitatie van de Alfoerse hulpbronnen.
Inbreuk op deze adatmaatregel gaat tegen de traditionele leefregels van de gehele Molukse bevolking in, en zou een oorlog kunnen ontketenen.

Indonesië en de desbetreffende ondernemingen willen klaarblijkelijk geen bijennest verstoren en hebben hun activiteiten stopgezet.

Piru
In Nusa-Laut zijn de projecten weliswaar geannuleerd, in Piru op Ceram zijn de bulldozers al aan het werk gezet om nikkel in en om Piru te exploiteren.

© Front Siwa-Lima

Chinezen verstoren adat gronden Eti

E-mailadres Afdrukken PDF

De inwoners van het plaatsje Eti moesten deze week machteloos toekijken hoe hun adat gronden werden gekaapt door Chinese investeerders.

De Indonesische regering heeft deze bedrijven het fiat gegeven om op West-Seram gronden te exploiteren voor de nikkel-winning. Zonder enig overleg met, en autorisatie van de inwoners van Eti gingen de Chinese investeerders hun gang, met de hand van de Indonesische regering boven het hoofd.

Naast de grootste leverancier Canada, zijn Rusland, Australië, Cuba en Indonesië de andere nikkel-leveranciers voor de wereldindustrie.
Nikkel wordt vooral gebruikt bij het vervaardigen van roestvrij-staal, legeringen, en oplaadbare batterijen. Sinds 1881 wordt nikkel ook gebruikt bij het maken van muntgeld, het is bijvoorbeeld een bestanddeel van de €1 en €2 munten.

Seram en Nusa-Laut

Met het nikkel is een link gelegd tussen de illegale metaalwinning in Seram en Nusa-Laut, Front Siwa-Lima Tanah-Air bericht dat een team van 4 personen uit Bogor naar Seram is vertrokken om onderzoek te doen naar erts, het team is van plan om na Seram door te gaan naar, Nusa-Laut.

Verder op Seram

Ceram blijft met de delfstof-winning niet ongemoeid, de Indonesische overheid transmigreert nog steeds mensen vanuit Java naar Seram. Locals van Noord-Seram hebben verklaard dat ze elke dag nieuwe mensen binnen zien komen, illegaal met boten vanaf de zee.

Vooralsnog is de situatie op Seram rustig maar de Indonesische inlichtingendienst en leger (BKO en TNI) zijn nog steeds aanwezig spreiden zich uit, en worden om het jaar gewisseld. Dit om macht en monopolie te kunnen krijgen over heel Seram.

© Front Siwa-Lima

Zware aardbeving treft Maluku

E-mailadres Afdrukken PDF
Zaterdagavond 24 oktober jl. werden wij Molukkers in NL opgeschrikt door het nieuws dat Maluku was geteisterd door een zware aardbeving, 7.2. op de schaal van Richter.
Onze eerste reactie was verbijstering en ongeloof omdat we kort daar voor contact hadden gehad met Maluku. Tijdens de contacten waren er geen meldingen over aardbevingen elders in Maluku. Korte tijd daarna kwam dus het nieuws van de zware aardbeving.

Direct daarop namen we contact op met Ambon om naar de situatie te vragen. Tegelijkertijd kregen we van verscheidene kanten uit Ambon de melding dat de aardbeving meer in de regio Soumlaki (Tanimbar) was. Op Ambon waren alleen hele lichte schokken te voelen.

Uit Soumlaki (Tanimbar) kregen we de melding dat de aardbeving inderdaad heel zwaar was. De eerste berichten meldden slechts over veel materiële schade. Er was wel een tsunami-alarm afgekondigd, maar dat werd vrij snel weer ingetrokken.

© Front Siwa-Lima

Nusa-Laut krijgt volledige steun van andere eilanden

E-mailadres Afdrukken PDF
Andere eilanden laten van zich horen met betrekking tot het uitgeroepen verbod van het eiland Nusa-Laut. De houding en standpunt van Nusa-Laut wordt volledig gesteund en erkend door de Alfoeren op de andere eilanden.

De traditionele leiders, radja's en het oerwoudbeheer van Nusa-Laut hebben op 29 september tijdens een traditionele bijeenkomst in Ameth besloten om een dergelijke verbod in te stellen. De verboden zijn ingesteld omdat Indonesië meerdere projecten op Nusa-Laut wil plaatsen omwille van het winnen van grondstoffen.
 
Volgens de adat zijn de leiders alswel hoofden van de kampongs verantwoordelijk voor het verdedigen, in stand houden en beschermen van de rechten van het inheemse Alfoerse volk. De inwoners van het eiland laat zich niets meer ontnemen en verklaren dat de grondstoffen in Nusa Laut, eigendom is van het Alfoerse volk.
 
© Front Siwa-Lima 

Tutup sasi over Nusa-Laut

E-mailadres Afdrukken PDF

De traditionele leiders en leden van het oerwoudbeheer van Nusa-Laut zijn 29 september bijeengekomen voor een traditionele ceremonie. De bijeengekomen personen hebben een 'tutup sasi' over het hele eiland afgeroepen. 

 
Tutup Sasi
Een dergelijke maatregel houdt in dat van een bepaalde plant, vrucht, dier of andere natuurproducten niet meer geplukt of op gejaagd mag worden. Het eiland Nusa-Laut heeft besloten de 'tutup sasi' uit te roepen omdat Indonesië van plan is een nikkel-project op het eiland te plaatsen. 
 
De traditionele leiders, en het oerwoudbeheer zijn van mening dat de natuurlijke hulpbronnen eigendom van het Alfoerse volk is. 
 
© Front Siwa-Lima

Noodweer teistert Maluku

E-mailadres Afdrukken PDF

Momenteel is het zeer slecht weer in Maluku vooral op Ambon. We hebben met forse overstromingen te maken. Het weer heeft 14 slachtoffers geëist in Amahusu. Het is vooral vreemd dat de overstomingen niet vanuit de zee komt maar vanuit de bergen. 

Het slechte weer houdt in ieder geval de komende week aan.

© Front Siwa-Lima

Buru door ontbossingen in kritieke toestand

E-mailadres Afdrukken PDF

De regenwouden op het eiland Buru zijn in een kritische fase gekomen door de ondernemingen die gekomen zijn om de rijkdommen van Maluku te exploiteren. Het gaat vooral om negeri Pela in het subdistrict van Batubual van het eiland Buru. Deze ondernemingen hebben concessies (van de Indonesische regering) gekregen voor houtkappingen. In de praktijk verrichten ze veel meer houtkappingen dan overeenkomstig de concessies. Verder worden deze ondernemingen ook gesteund door de Bureaucratie van corrupte Indonesische elite in Maluku en krijgen ze onvoorwaardelijke ondersteuning van de Indonesische politie en het leger in het uitoefenen van hun illegale praktijken.

Illegale houtkappingen
Er wordt geschat dat het eiland Buru elk jaar ongeveer 200.000 hectares verliest door de illegale houtkappingen. Data gegevens wijzen aan dat minstens 500.000 hectares regenwouden over heel Maluku jaarlijks verloren gaan door allerlei exploitaties in de regenwouden.
Alle winst gaat naar de belanghebbende ondernemingen uit Java die velerlei doeleinden hebben zoals bijv. Het aanplanten van de monocultuur (soya olie, en rubber) en ontginnen van andere delfstoffen.
Tijdelijke voornemens om herbebossingen uit te voeren worden niet of nauwelijks uitgevoerd. Dit zijn echter beperkte formaliteiten zoals het geval was in het westelijke gedeelte van het eiland Ceram.

Ceram
De onderneming Djadjati groep heeft reeds alle regenwouden voorzien van zoveel soorten tropisch hardhout van de dure 1ste kwaliteit compleet weggekapt. De plaatsen Nnirai, Piru en omgeving hebben in de laatste tien jaar veel van hun regenwouden verloren. Een restauratie proces was er nooit. Met het gevolg dat bij heel warm weer spontane bosbranden kunnen ontstaan. En bij het regenseizoen zijn er steeds overstromingen.

© Front Siwa-Lima

Ze raken onze grond en ziel (Trouw)

E-mailadres Afdrukken PDF

Pauline Weseman - Als media verslag doen over de desastreuze gevolgen van ontbossing, gaat het eigenlijk altijd over het klimaat. Dat er door boskap ook gewijde plekken en zelfs religies van inheemse volkeren dreigen te verdwijnen, is even reëel. Maar onderbelicht.

De Molukse Semuel Sahureka maakt zich zorgen. Over de toekomst van het geloof en de identiteit van de Alifuru. De Alifuru zijn de oorspronkelijke bewoners op de eilandenreeks Molukken. Hun identiteit is met hart en ziel verbonden aan hun grond. Maar die grond verliezen zij in hoog tempo aan boskappers.

Toen Sahureka in 2004 afreisde naar Ceram, het hoofdeiland van de Molukken, schrok hij ervan hoeveel oerwoudbos er verdwenen was sinds zijn laatste reis acht jaar geleden. Tijdens een overnachting in het oerwoud hoorde hij anders dan voorheen nog maar nauwelijks dieren.

Volgens Sahureka is al minstens dertig procent van het bos gekapt voor houtproductie of ingericht als woongebied voor tienduizenden transmigranten uit het overbevolkte Java. Met de bomen verdwijnen dieren, planten, geneeskrachtige kruiden, voedsel, maar nog veel belangrijker: vele hectaren grond.

Sahureka richtte een stichting op: Saka Mese Nusa Alifuru (‘Waak krachtig over de leefwereld van de Alifuru’). Met lezingen door het land probeert hij Nederlanders te doordringen van deze bedreiging. „Je kunt de Alifuru hun huis, kleding en zelfs hun wapens afpakken, maar niet hun grond. De identiteit van de Alifuru is gekoppeld aan hun grond. Zonder land bestaan ze niet. Raak je hun grond, dan raak je hun ziel. De grond zien zij als een recht dat ze van de Schepper hebben gekregen. In dat recht ligt de binding als individu, familie, clan en volk. Zij eren hun Schepper door de grond goed te verzorgen.

’’ Het verzorgen van de grond gebeurt door adat, ’een wijze van leven’, nodig om in balans te blijven met Schepper, medemens en leefwereld. Als een dier of plant dreigt uit te sterven, roepen kewangs (boswachters) een adat sassie uit. Dat verbiedt het volk om die plant te plukken of op dat dier te jagen. Pas als de natuur het verlies heeft aangevuld, wordt de sassie opgeheven. „Dat functioneert goed, al eeuwen’’, zegt Sahureka.

Maar het adatsysteem brokkelt af. Inwoners verkopen hun stukjes grond uit economische noodzaak, om hun familie te onderhouden. Voor het geld kopen ze bijvoorbeeld een taxi om de kost mee te verdienen. Sahureka: ,,Omdat de dorpelingen op een enkeling na niet kunnen lezen en schrijven, laat staan geld kunnen tellen, krijgen ze van boskapbedrijven vaak veel te weinig voor hun grond.

Met elk overgenomen lapje grond gaat een stuk van het geloof én van de identiteit van de Alifuru verloren. Hierdoor zie je veel Molukkers enorm worstelen met hun identiteit, zoeken naar hun oorsprong. Ook Molukkers in Nederland, zoals ik. Het is heel vreemd om op zoek naar je wortels, uit te komen bij grond op de Molukken en die vervolgens te zien afkalven.’

’ Grondeigenaars die hun land beschermen, worden soms vermoord door illegale boskappers. Laatst nog. Sahureka laat met afgrijzen foto’s zien van een onthoofde man, wiens naam hij vanwege de familie niet bekend wil maken.

Ook heilige plekken worden bedreigd. De Murkele Besar is een van de heiligste bergen op Ceram. In deze streek, waar ook de allerheiligste berg NunuSaku staat, is de mensheid ontstaan en verspreid, zo geloven de Alifuru. Het Indonesische leger wilde op de Murkele Besar in 2004 een legerbasis bouwen maar dat hebben bewoners van omliggende dorpen, die de berg bewaken, weten te verhinderen.

Sahureka: „Nu is het gevaar afgewend, maar ze zullen opnieuw proberen de gewijde plek aan te tasten. Onder de heilige Nunusaku zijn plannen voor een hotel en ziekenhuis. Zoals de Alifuru zelf zeggen: ’’Wat beginnen wij met onze pijl en boog tegen een leger met automatische geweren?’’

Het verhaal van de Alifuru is niet uniek. De Dick Scherpenzeel Stichting riep de religieuze en menselijke gevolgen van boskap voor de Kipiri, een pygmeeënstam uit de Democratische Republiek Congo, uit tot een van de ’vergeten verhalen’ van 2007. Deze schrijnende verhalen zijn door de media nauwelijks opgepikt.

Voor de Kipiri-stam is het bos een begraafplaats voor de voorouders die worden gezien als middelaars tot hun Schepper. Het oerwoud herbergt ook heilige plekken waar traditionele rituelen en ceremonies worden gehouden. Maar net als bij de Alifuru verkoopt ook de Kipiri-stam grond aan boskappers om te overleven.

Volgens de website OneWorld.nl ging hier vorig jaar voor de rechten op een stuk bos van 200.000 hectare twee zakken zout, twee zakken suiker, een paar kapmessen en twee fietsen over de toonbank.

Zo zijn er meer voorbeelden. In Brazilië wordt op zulke grote schaal gekapt door ongecontroleerde illegale bedrijven, dat de religies van inheemse volkeren worden bedreigd waarvan we het bestaan nog maar net of nog niet eens weten, vertelt ook Cathrien de Pater, onderzoeker Religie, Spiritualiteit en Natuur aan de Radboud Universiteit Nijmegen.

Bomen en bossen hebben over de hele wereld grote spirituele waarde en sacrale kracht voor mensen, zegt De Pater. „Een boom wordt gezien als centrale verbinding tussen hemel en aarde (axis mundi). Omdat een boom langer leeft dan mensen is hij de bewaarder van historie.

Een boom wordt ook vaak gezien als symbool van een koning of belichaming van geestelijke wezens. Ook als levensader, gever van levenskracht, vruchtbaarheid door de producten die hij geeft – hout, vruchten, schaduw. Bossen worden vaak verbonden met magie en religie omdat oerwouden zo complex en onvoorspelbaar zijn door het weer en door insecten en wilde dieren.

’’Maar we moeten oppassen met clichés over die spirituele waarde, meent De Pater. „Soms leeft er in het Westen een wel heel romantisch beeld van inheemse volken die een prachtige kosmo-visie hebben van bos waar ze zuinig mee omgaan en wat we moeten bewaren, maar inheemse volkeren zijn ook pragmatisch; overleven gaat altijd voor, dus mag er best iets van heilige bomen worden afgeknabbeld voor bijvoorbeeld brandhout.’’ De spirituele waarde is heel erg lastig vast te stellen, vertelt De Pater, omdat je die moeilijk in cijfers kunt uitdrukken en het begrip niet zo helder is. „Daar worstelt men over de hele wereld mee.’’

Relatief onbekend is volgens De Pater dat er al in de koloniale tijd aandacht was voor duurzaam bosbeheer. „De principes van de bosbouwwetenschap komen uit Duitsland. Een Duitse bosbouwwetenschapper werd door de Engelsen naar India gehaald om te berekenen hoe je voorkomt dat je meer kapt dan er bij kan groeien per jaar. Dat beleid was gericht op de economische waarde van bos.”

Inmiddels wordt op grote schaal hout gekapt. Vooral vanaf de jaren zeventig, sinds de groeiende welvaart in het Westen en nu de economische groei in China. Tegelijkertijd kwam de ’sociale bosbouw’ op, die het beheer van bos wilde teruggeven aan lokale gemeenschappen.

Die aandacht voor sociale waarden is versterkt door de komst van de Forest Stewardship Council in 1993 die standaarden en een keurmerk opstelde. Deze FSC streeft naar het waarborgen van ecologische, economische én sociale waarden. Religie heeft daarin nauwelijks een rol. De Pater: „Een onderdeel van de sociale waarden gaat over de positie en rechten van de inheemse bevolking. Dat religie daar een bepalende factor in kan zijn, wordt soms wel erkend maar bijna nooit uitgewerkt.’’

Maar waar we ons echt zorgen om moeten maken, vindt De Pater, is om illegale en ongecontroleerde boskap en zwakke en corrupte overheden zoals in Congo. De Pater: „Zoals er in Siberië en Brazilië wordt gekapt, is soms bij de beesten af. Illegale boskappers trekken zich niets aan van internationale afspraken. En daar is weinig tot niets aan te doen.’’

Bossen die tot heilige plekken zijn benoemd, worden meestal nog ongemoeid gelaten, is de indruk van De Pater. Dat wetende worden daarom soms opzettelijk religieuze plekken gecreëerd om natuur te beschermen. In Ahmedabad in India heeft een handig neergezet shivatempeltje kunnen verhoeden dat een stuk bos met zeer zeldzame slangen werd opgeofferd aan de bouw van een snelweg. Maar, nuanceert De Pater: „Kappen van bossen hoeft niet per se slecht te zijn. Het kan juist goed zijn voor de biodiversiteit: er kunnen nieuwe plantsoorten opkomen.’’

Semuel Sahureka ziet die voordelen niet. „In de westerse wereld praat men over rekenmodellen, cijfers, economisch belang. Als je bomen kapt, plant je toch gewoon nieuwe bomen, denkt westerlingen. Maar zo denken de Alifuru niet. Zij denken in verbanden. Zij weten dat als je die of die boom weghaalt, dat die en die planten en dieren ook zullen verdwijnen. Vrouwen moeten nu al dieper het oerwoud in om aan bepaalde kruiden te kunnen komen, vertelden ze mij.

Vaak wordt vergeten dat door het verdwijnen van de Alifuru-identiteit ook bruikbare kennis over natuur en kruiden verloren kan gaan. Wijsheden waar ook de westerse wereld veel aan kan hebben. Mooi voorbeeld vind ik dat jaren geleden Alifuru-dorpen gratis condooms kregen uitgereikt van de Indonesische regering om aan geboortebeperking te doen. De Alifuru hebben zich rot gelachen, de condooms tot ballonnen opgeblazen en laten knallen. ’Denken ze soms dat wij dom zijn?’, schamperde een Alifuru-vrouw. ’Als ik een half jaar of twee jaar niet zwanger wil worden, weet ik precies welk kruid ik moet hebben.’ Die kennis wordt bedreigd.’’

 © Trouw www.trouw.nl