Benoeming radja
Ons eeuwenoude gewoonterecht, de adat isti adat, zegt dat de Raad van Adatoudsten bepaalt wie van welke families volgens de erfopvolging voorgedragen kan worden om tot radja gekozen te worden. Het is uiteindelijk het dorps- of negerigemeenschap dat uit de voorgedragen kandidaten een radja kiest.
Echter, Indonesië wil dat de opvolging op basis van kennis en onderwijs gebeurt en dat de benoeming volgens adat isti adat afschaffen.
Zoals in maart van dit jaar kampong Tulehu overkwam. Indonesië bij monde van dhr. Tuasakil Bupaten van Ceram Tenggarah benoemde dhr. Tawainela, ook afkomstig van het eiland Ceram, tot radja van Tulehu. Tulehu was het hier absoluut niet mee eens en vond dat de benoeming volgens de adat isti adat moest gebeuren en ging daarop de toegangswegen blokkeren. Uiteindelijk was men gezwicht voor de felle protesten van de kampong en werd dhr. Saleh Ohorella zoals de adat isti adat voorschreef de nieuwe radja.
De kampongs Haria en Porto hebben ook al te kennen gegeven dat ze blijven vasthouden aan de benoeming van de radja volgens de adat isti adat, een eeuwenoud gewoonterecht van het Moluks AlifURU volk.
Indonesië wil dit gewoonterecht afschaffen en dat had 22 maart jl. in Porto en Haria tot onrust geleid.
Indonesië wil regelgeving voor wegverbreding
Uit betrouwbare bronnen hebben we vernomen dat al 3 weken lang een geheim overleg van Indonesische functionarissen op Ambon plaatsvindt over het invoeren van een regelgeving om de wegen daar te verbreden. Als die regelgeving er komt, dan heeft dat gevolgen voor de erf- en adatgronden. Dat betekent dat de overheid dan geen rekening hoeft te houden met de erf- en adatgronden van de kampong- en negeribewoners, zoals die volgens de adat isti adat werden geregeld.
Van oudsher wordt in Maluku de verdeling van land of grond over families volgens de adatgeregeld. Bijna elke AlifURU kampong heeft de status van een adat dorp of negeri adat. Elke negeri adat bezit haar eigen grondgebied, de adatgrond. Deze adatgrond wordt verdeeld over de families, die we dusun noemen. Deze verdeling gaat volgens de adat en gebeurt mondeling, waarin ook heel duidelijk de afmetingen en grenzen zijn aangegeven. Elke familie weet precies van elkaar hoe groot zijn dusun is en waar de grenzen lopen. Dit systeem dateert al van generatie op generatie zonder dat er iets op papier is vastgelegd en wordt algemeen nageleefd en gerespecteerd. (Nieuws 4 maart 2009)
Onze bangsa is tegen de Indonesische bemoeienis, maar hun tegenstand zal zeker met veel militair geweld worden beantwoord door zowel het Indonesische leger als de politie.